تبليغاتX
پژواک هنرو اندیشه

قالب وبلاگ


پژواک هنرو اندیشه
ادبی هنری فرهنگی  
لینک دوستان
نگاهی به کتاب جانستان کابلستان( سفر نامه رضا امیر خانی)

 

بجای مقدمه
 
کتاب مذکوررابه راهنمایی یک دوست بدست آوردم. در آغاز فکر میکردم این کتاب تا این حد مجذوبم نمی کند اول اینکه نامش بسیار ناما نوس وبدور از ادبیات رایج امروزی است دوم اینکه نویسنده اش را چندان نمی شناختم وبعید میدانستم افرادی با این رویکرد ودیدگاه متفاوت نسبت به جغرافیای دیگرزبان فارسی یعنی افغانستان امروز وخراسان دیروز درمیان نویسندگان ایرانی بجزمحمد حسین جعفریان وجودداشته باشد !!
اکنون هم از نظر فرم وهم از نظر محتوابه نقد این کتاب می پردازیم :


1-صمیمیت نویسنده:
درهمین ابتداباید گفت که دید گاه نویسنده در باره حفظ میراث مشترک فارسی زبابان در افغانستان وصمیمیت ایشان نسبت به همزبانان افغانی اش وارائه واقعیت های ملموس از عواطف نا ب انسانی که در مواجهه با مردم در افغانستان آنرا لمس نموده بسیار ستودنی است زیرا در جای جای این کتاب با توصیفات صمیمانه او رو برو میشویم وحیرتش را (از مشاهده آنهمه لطف وانسانیت وعواطف ناب انسانی افغانها )با عبارت های نظیر: «جوانمرد مردمی هستند مردم این دیار ویا نیک مردمی هستند مردم این دیار یا آداب دان مردمی هستند مردم این دیار»به کرات در این کتاب می بینیم که بسیاراعجاب انگیز است: مثلا در آغاز ورود به افغانستان در مرز هرات از برخورد پلیس مرزی گرفته تا کودکی که سیمکارت خط روشن میفروشد وبازرس خانم که زنها را بازرسی میکند وهمه وهمه بر خلاف تصوری که از افغانستان دارد متفاوت است نسبت به آنطرف مرز  که با قوانین خشک و کم عاطفگی وخشونت همراه است واینجا (درافغانستان)همه چیزبه راحتی وبدون تکلف، کارها پایان می یابد وهمه جا عاطفه انسانی تجلی دارد که نویسنده را به حیرت وتعجب فروبرده وبه تحسین واداشته است!!آنجا که بازرس گمرک افغانی جهت بازرسی همسراو می گوید؟«این سیاه سر را بفرست به اطاق تا پیر زال تلاشی کند» او که معنای تلاشی وسیاه سر را نفهمیده با همان توهم عدم اعتماد که در کشورش حاکم است چنین می نویسد  :من نگران چمدان و..نیستم بلکه نگران همسرم هستم که درآن فضای مخروبه منحوس میرود به سمت اطاقک کاهگلی ومن هم باید همراهش بروم !!!به راستی اگر فضای بی اعتمادی  نمی بودچنین افکاری در ذهن نویسنده صمیمی مانند او،حتی خطور نمی کرد چون سرباز با حرمت تمام گفته که:( سیاه سر را بفرست تا پیر زال تلاشی کند) واینجا جای کدام سوء ظن یا احتمال خیانت نمی رود. لذا سرباز با ناراحتی میگوید:(ها چه خیال کردی؟!افغانی غیوراست خودش خواهر مادر دارد ...)ونویسنده در اینجا صادقانه اعتراف میکند : «درست است افغانی غیور است برمنکرش ...  » گذشته از این وقتی بر میگردد ومی بیند که بازرس هنوز به چمدانش دست نزده حیرتش بیشتر میشود.سرباز میگوید«بکس کلان را بسته نکن هنوزتلاشی نکرده ام این جی هیچکس بی اجازه دست نمی زند به اثاث غریب ،افغان حرمت غریب را دارد.» نویسنده اینجا قضایای تلخ رادر ذهنش مرور میکند ومی نویسد:« این سرباز چنان بلند این جمله را ادا می کند که آدم خیال میکند مشغول متلک انداختن به ما ایرانی هاست» که حرمت  برادران غریب افغانی شان را چگونه با برخوردآنچنانی نگه داشته اند؟!! وقتی در هرات  می رسد اینگونه می نویسد «به هتل تجارت میرویم کنار ورودی دو نفر بالباس افغانی وکلاشینکف ایستاده اند نمی دانم برای چی به احترام خانواده راه را باز میکنند! آداب دان مردمی هستند مردم این دیار».ودر همان اوایل ورود به هتل تجارت وقتی میخواهد با خانم وپسر دوساله اش که کالسکه دارد بیرون بروند چنین مینویسد:«به انتهای راه که میرسیم سیخهای کار گذاشته اند که عبور کالسکه ازآن دشوار است در شور اول به این نتیجه می رسیم که اول بچه را بغل کنیم وکالسکه را با دست بلند کنیم و..ناگهان دو مرد با لباس افغانی همان جور که با سرعت از کنار ما رد میشوند بدون کدام حرکت اضافه ای یکی چپ ویکی راست دست می اندازند دور کالسکه وآنرا ازروی مانع رد میکننداصلا انگار نه انگار.گوی این کار وظیفه شان بوده است ومثل هر روز رد میشوند ازاینجا برای بلند کردن کالسکه!  بلند تشکر می پرانم اما حتی سربر نمی گردانند،یکی شان دستی تکان میدهد وبه راهش ادامه میدهد تا بدانم که گمنامی صفت اول جوان مردان است!» اینگونه برخوردهای انسانی سبب می شود که او خود را غریبه فرض نکند چنانچه تلفنی با دوست نویسنده افغانی اش میگوید که امروز به هرات رسیده ام" رفیق هراتی اش میگوید رسیدن بخیر من هیچ خیال نمی کردم شما اینقدر جسور باشید که به هرات بیایید خیلی جسورانه جواب میدهد که  :« دختران مکش مرگ مای اروپایی به افغانستان سفر میکنند اما سفر یک همزبان هم تباربه وطن فرهنگی اش که جسارت نمی طلبد!!»باید گفت :ایکاش همه هم تباران اواینگونه دیدگاه میداشتند ودر عمل وگفتار خودرا یک همزبان هم تبارمی دانستند!!و از هم تباران مولانای بلخ وسنایی غزنوی وناصر خسرو قبادیانی بلخی وبوعلی سینای بلخی  که همه افتخارات ادعایی آنان به شمار میرود با کلمات توهین آمیز (افاغنه واتباع بیگانه و...) استقبال آنچنانی نمی کردند تا مایه خفت (آقای امیر خانی) این نویسنده صمیمی وعاشق کابلستان نمی شدند.امیر خانی ای که حتی در نیویورک هم نسبت به برادران همزبان افغانی اش بیشتر اعتماد داشته چناچه در صفحه 126 کتاب نوشته:«قابلی را سالها پیش در نیویورک گرفته ام ازیک رستوران زنجیره ای افغان کوزین که هم به نسبتِ بعضی رستورانهای ایرانی،به حلال بودنش اطمینان بیشتری داشتم وغذاهاش نسبت به چلوکبابِ نسبتا خشک وبی رنگ ما بسیار مطبوع تر است .»
 

ادامه مطلب
[ یکشنبه 27 فروردین1391 ] [ 0 قبل از ظهر ] [ رضوی مالستانی ]

غزلی برای برادر فرهیخته ام سید عبدالهادی رضوی که سالروز دو سالگی کوچیدنش را به سوگ نشسته ایم:

حدیث تلخ غروب

دو سال میگذرد از غروب چشمانش

دوسال سردو غریبانه مثل دستانش

کنون که میروم آشفته و غریبانه

کنار باغچهء ساکت وپریشانش

دلم برا ی دلش تنگ میشود حالا

که کوچ کرده پرستو ز جمع یارانش

اگرچه باز بهار دوباره آمده است

ولی هنوز اسیریم در زمستانش

هنوز گردش چشمی که رمزورازی داشت

نرفته ازدل رنجیدهء یتیمانش

حدیث تلخ غروبش عجیب سنگین است

رها نمی شود این دل زسوز طوفانش

 حوت -اسفند ۱۳۹۰ 

[ دوشنبه 15 اسفند1390 ] [ 10 بعد از ظهر ] [ رضوی مالستانی ]

تقدیم به هموطنان مهاجرم درجای جای این کره خاکی که از بد حادثه سرگردانی را تجربه میکنند باشد که روزگاری این سرگردانیها پایان یابدوهمه شاهد کشوری عاری ازجنگ وفقرونابرابری باشیم.

زنجیر سنگین غریبی

ایدل تنها نشسته در کویر ساکت غربت

تابکی درخویشتن غرق غم واندوه می مانی؟

پاره کن زنجیر سنگین غریبی را

دورشوازاین سرای دهشت واندوه

برفراز قله های عاشقی پرواز کن تاعشق

با لب آشفته ازحسرت

گونه های سرخ وشور انگیز کابل را

ناز کن بابوسه ممتد

بوسه های آبدار وگرم

تا برقصد آهوان شوخ هندوکش

با غزلهایت

بانوای گرم آوایت

آه ای یوسف

یوسف افتاده درچاه ستم خوش باش

نابرادرهای خشم آلود

روزگاری با پشیمانی

سوی توآیند

خواب هایت میشود تعبیر

تا تودرکنعان یعقوبت

بازگردی باسرافرازی

 

دلو 1390-اصفهان- رضوی- سید عبدالله

[ سه شنبه 18 بهمن1390 ] [ 5 بعد از ظهر ] [ رضوی مالستانی ]
تقدیم به ساحت سقای دشت عشق ابوالفضل العباس 

درین روزها که ایثار وازخودگذری با دنا ئت وپستی انسان،به تقابل برمی خیزد وانسان های اصیل دربرابرآدمک های دنیا زده عرض اندام میکنند وحماسه در برابر شرار ت قد بر میافرازد وبالاخره لشکر شیطان با درندگی تمام،تراژدی بزرگ انسانی را خلق میکنندو عباس ها واکبرها در برابر انسان های حیوان منش به خاک وخون می غلطندوحرها وحبیب ها وزهیرها ،با شراب عشق، جان شان رادر مسیر دلدادگی،تقدیم جانان میکنند چه زیباست که نمایشنامه منظوم آب آوردن عباس،این فرمانده شجاع کربلا را از زبان شاعر شیرین سخن (سید روح الله رضوی) به خانش گرفته یا به تماشا بنشینیم:

اینهم مثنوی عاشورایی از سید روح الله رضوی (راحل):

علمدار عشق

وقتی میان دشت اقیانوس جاری شد

در دستهای آسمان فانوس جاری شد

طوفان به­ جوش آمد دل دریا خروشان شد

ساحل نشینان از هیاهویش پریشان شد

ساحل به­ ساحل خاک هارازیرورومی­کرد

دریا به دریا راه دل را جستجو می­کرد

ازهیبت بی انتهای مرد طوفانی

فرعون ها درخویش می­مردند پنهانی

بردوش  دریا پرچمی از عشق  می­ رقصید

از اهتزازش هرچه  طوفان بود می­ لرزید

 تکبیر زد از انتهای منبر فریاد

زیر و زبر شد از صدایش بیشه بیداد

تا از گلویش نعره توحید گل می­کرد

درچشم ها گلواژه امید گل می­کرد

نجوای شیرینش به سمت آسمان می­رفت

فریاد های عشق سوی کهکشان می­رفت

ساقی کنار آب در فکر یتمیان شد 

آب از نگاه خسته اش شرمید و گریان شد

دستان سقا آب دریا را معطر کرد

یاد گلوی تشنه و عطشان اصغر کرد

یادحسین و­تشنگی های علی اصغر

یاد گلوی تشنه­­ ی از غنچه نازک تر

او را پریشان کرد و آب از کف فرو افگند

گفتا به آنچه عشق آنچه عاشقی سوگند

مردانگی این نیست ، من سیراب و گل تشنه

ریزم به حلق تشنه ام این آب و گل تشنه

لب تشنه مولا ی من و سیراب من ، هیهات

او دور از دریا ومست آب من ، هیهات

عشق و وفا یعنی کنار آب ، لب تشنه

از عشق از مردانگی سیراب ، لب تشنه

دریا نگاه خسته عباس را حس کرد

درچشمهایش جوشش احساس را حس کرد

مردانه مشک از آب پرکرد آبشار عشق

مشک و علم بر دوش ، بر لبها شعار عشق

با مشک آب ویک جهان امید جولان کرد

رو سوی خرگاه حسین ویاد طفلان کرد

ازچشمهایش موج موج عشق می­ جوشید

روسوی نخلستان جوانمردانه می­ کوشید

شمشیر ها ازبرق شمشیرش نهان می­ شد

دشت ازهجومش شعله آتشفشان می­شد

دشت نبرد عشق را باعشق طی می­کرد

رخش غرور خویش را مردانه هی می­کرد

ناگاه شمشیر جفا آمد به بازویش

بارید باران ستم از چارسو سویش

افتاد از دستش علم روی زمین اما

مردانه طی می­کرد راه دشت را سقا

در امتداد کوه و صحرا و دمن عباس

می خواند شعر عشق را با خویشتن عباس

        گفتااگردستم فدای  راه مولاشد

باکی ندارم ، این شعارسبزسقاشد

گفتا اگردستم برید این قوم  ، باکی نیست

در تاروپودم جز وفا وعشق وپاکی نیست

من تا ابد از عاشقی لبریز لبریزم

در راه دین خویش خون خویش می­ریزم

ناگاه تیری مشک را از آب خالی کرد

عباس از دنیای نامردی سوالی کرد:

ای روزگاراین است حکم بی سرانجامت؟

            افتاده ام بی دست دردست تو،در دامت
[ پنجشنبه 24 آذر1390 ] [ 0 قبل از ظهر ] [ رضوی مالستانی ]

بعد ازمدت طولانی غزلی به یاد آن موعود آسمانی، پیشکش به خوانندگان ادب دوست، امیدکه مقبول درگاه آن امام منتظر واقع شود.

درغروب موعود

بیا موعود تامعنا کنی قسط وعدالت را

برویانی به باغ زندگی شعر محبت را

درین آشفته بازارفریب وفتنه ونیرنگ

بخشکانی درخت بی بر ،جور وجهالت را

امامادرغروبت سرد وتاریک است این وادی

ببارازپشت ابرتیره شعرناب رحمت را

غزل هم بی توبیرنگ است دراین باغ شیدایی

بیاتالاله گون بینیم باغ بی طراوت را

غدیر وبعثت ای موعود،معنا میشود باتو

بیا تا با طلوعت روشنی بخشی ولایت را

اصفهان پاییز 90

[ چهارشنبه 25 آبان1390 ] [ 9 بعد از ظهر ] [ رضوی مالستانی ]

 زمینه های داخلی وخارجی سلطه طالبان در افغانستان

http://files.afghanpaper.com/pics/201109/201109271408202770.jpg

دخالت های نا بجای آمریکا در امور افغانستان موجب شده که این کشور تا سراشیب سقوط در همه زمینه های فرهنگی دینی واقتصادی قرار بگیرد. البته این پروژه سالهاست ادامه دارد. از زمانیکه حکومت مجاهدین به سردمداری شهید برهان الدین ربانی دچارآفت اختلاف وتنش داخلی گردید وحکمت یار ومزاری وبعد جنرال دوستم بعنوان نیروی اپوزیسیون در برابر حکومت نوبنیاد یورش بردند همان موقع فرصت مناسبی به دست این شیطان بزرگ سیاست جهانی افتاد تا باکاشتن شجره مسموم القاعده درسرزمین مستعد افغانستان منتظر بارور شدن تفکر ترور وتریاک وتحجر باشد. ومتاسفانه ملت ما هم دران دوره گوسفندوار از رهبران خائن وعقده ای تبعیت کردند رهبرانی هر کدام خودرا نماینده سه قوم بزرگ پشتون وهزاره وازبک میدانستند ودر برابر حکومت ربانی ومسعود که صد البته تنها نبودندوافرادی چون استاد اکبری از قوم هزاره وسیاف ومجددی وعده کثیری از رهبران مجاهدین از اقوام مختلف در کنار این حکومت قرارداشتند به درگیری ادامه دادند ومردم را به ستوه آوردند تا اینکه جاسوس های پاکستانی ووهابی های عربستان به سرکردگی سازمان جاسوسی سیا به گونه ماهرانه وارد بازار آشفته افغانستان شدند وطالبان را به عنوان منادیان صلح وامنیت که ملت ما خواهان این دوپدیده (صلح وامنیت ) بودند از مرز های پاکستان به کشورما گسیل دادند وهمان روز ها ما دچار غفلت بودیم ونمیدانستیم که این مهره های خطرناک که با روپوش صلح وامنیت وارد کشور ما شده اند در آینده زمینه ساز مشکلات بزرگ سیاسی اجتماعی ومذهبی ودینی در کشور خواهند شد . (درین زمینه باید اشاره نمود که طالبان را نباید به یک چشم نگاه کنیم بلکه طالبان معمولی را باید از طالبان که خط مشی شان را از القاعده میگیرند تفکیک نماییم طالبانی که باالقاعده در ارتباط هستند همان هایی هستند که عمل انتحاری را با مشورت امریکایی ها انجام میدهند در حقیقت اینهاجز سازمان مخوف وجاسوسی سیا هستند که تنها نام طالب را یدک میکشند ودر حقیقت با طالبان افغانی فاصله فاحشی دارند، آنها عضو همان سازمان تروریستی القاعده هستند که خود امریکا آنرا تاسیس نموده و بیشتر ملیت های غیر افغانی مانند مصری ها وعربستانی ها وچچنی ها و.. عضو آن هستند.


ادامه مطلب
[ چهارشنبه 6 مهر1390 ] [ 2 بعد از ظهر ] [ رضوی مالستانی ]

http://files.afghanpaper.com/pics/201103/201103201424442970.jpg

با تبریک سال نو برهمه پاسبانان فرهنگ فارسی دری وتماشاگران گل سرخ این غزل که چند سال پیش سروده شده بود پیشکش تان باد.

http://files.afghanpaper.com/pics/201103/201103201424441939.jpg

بامرغکان خسته...

آمد بهار ازچه شکوفانمی شوی

ای رود ازچه همره دریانمی شوی

 

 فصل بلوغ شبنم وباران چه دیدنیست

اما دریغ محوتماشا نمی شوی

 

درسایه سار جلوه شعربلند عشق

هان ازچه مست وواله وشیدانمی شوی

 

هنگامه شکفتن آلاله ها بدشت

بامرغکان خسته هم آوا نمیشوی !

اصفهان بهار ۷۳

[ دوشنبه 1 فروردین1390 ] [ 6 بعد از ظهر ] [ رضوی مالستانی ]
فرصت ها وچالشهای فرهنگی فارسی زبانان همسایه

دیریست به خواطر مشغولیت های روز مره نتوانسته ام مطلبی در خور درین صفحه بنگارم واینبار دلمشغولی ام که همانا ادبیات است به بهانه برنامه راز که از شبکه ۴ تلویزیون ایران پخش شد درین صفحه خود نمایی میکند .البته اشتراکات فرهنگی کشور های همسایه فارسی زبان مبحث همیشگی کسانی است که دغدغه ادب وفرهنگ جز لاینفک زندگی آنان است  

فرصت های فرهنگی فارسی زبانان همسایه
مقدمه :
درین مقال در صدد آنیم تا هویت اصیل فرهنگی زبان فارسی را به بررسی بنشینیم البته آنهای که این زبان اصیل آسیایی را محدود به جغرافیای خاصی میکنند کار نابخشودنی وغیر عادلانه را مرتکب میشوند چرا که پیشینه این زبان فخیم بر میگردد به فرهنگ اصیل فارس وخراسان قدیم یا آریانای کهن که ازآنسوی جیحون وسیحون وماوراءالنهرتاایران کنونی را شامل میشدوبا جرات میتوان گفت که پیشگامان شعروادب فارسی دری کسانی بودند مانند رودکی که امروز به جغرافیای تا جیکستان مربوط میشود وشایداولین کسی بوده است که به فارسی دری شعر گفته است وناصر خسرو قبادیانی بلخی وسنایی غزنوی وابوالقاسم فردوسی ورابعه بلخی ومولانای بزرگ جلال الدین محمد بلخی وحتی بیهقی و بلعمی وشاعران دوره غزنویان وازآن به بعد حافظ وسعدی وصائب وبیدل دهلوی که همه به جغرافیای بزرگ فارس وخراسان قدیم مربوط میشود وسه کشور فارسی زبان امروزی یعنی ایران وافغانستان وتاجکستان رادر بر می گیرد. 
این مقدمه و توضیح رابرای این مرقوم داشتم تا تاییدی باشد به گفته های چند تن از فرهیخنه گان زبان وادب فارسی آقایان محمد حسین جعفریان شاعر ونویسنده مستند ساز ایرانی ومحمد کاظم کاظمی شاعر بلند آوازه افغانی وحفیظ الله شریعتی شاعر ونویسنده که در برنامه( راز)درسال گذشته ازشبکه چهارسیمای جمهوری اسلامی ایران اززبان آنان طی دوبرنامه ایراد گردید ومن این حرفها(زمینه ایجاد همگرایی ورجوع به پیشینه تاریخی)را وقتی ازعمق جان این فارسی زبانان درد مند شنیدم اینگونه برداشت نمودم که این سخنی است که هر فارسی زبان درد مند آنرا از جان ودل می پذیرد! 
ازلابلای حرفهای جناب جعفریان که درد مندانه راجع به این موضوع اشاره می کرد می فهمیم که امروز کسی به فکر حفظ این میراث گرانسنگ نبوده وهر کس به زعم خود آنرا مصادره میکنند. جعفریان ازآنجای که مدت های طولانی درباره پیشینه فرهنگ های ایران وتاجیکستان وافغانستان تحقیق نموده به این باور است که یک فرهنگستان مشترک متشکل از فرهیختگان این سه کشور تشکیل شود تا هم بتوانند اصالت های این زبان را حفظ نمایندو هم زمینه ای باشد برای ایجاد همگرای وتقویت روابط میان ادیبان ونویسندگان این سه کشورفارسی زبان تا باشد که این حوزه تمدنی بزرگ بار دیگر به دور از دغدغه هابی خود خواهانه احیا شود وشاهد بوجود آمدن پدیده های تازه ای باشیم شبیه مولانا وسعدی وحافظ وسنایی واندیشمندانی که بتوانند الگوهای باشند برای نسل های بعد ودیگر یک ایرانی از یک هم زبانش نپرسد که راستی توی افغانی فارسی را ازکجا به این زیبایی یاد گرفتی واووقتی در جواب بگوید که از مادرم ! وباز هم سوال کندکه مادرت از کجا یاد گرفته ؟!!!( ) واین جای تاسف بسیار دارد که ما در عین همزبانی اینگونه باهم بیگانه باشیم که حتی ندانیم همزبانان ما چه کسانی هستند... واقای حفیظ الله شریعتی دانشجویی شاعر افغانی نیز با تاسف زیاد ازواگرایی بجای همگرایی شکایت دارد وبه عنوان مثال میگوید: (که وقتی دردوران تحصیل فوق لیسانس در ایران همکلاسی های ایرانیم ازاستاد میپرسد که بلخ که زاد گاه مولانا و بوعلی سیناو... است در کجای دنیا قرار دارد استاد در جواب میگوید که یک شهر باستانی ایرانی که در قدیم بوده که آنرا سیل برده وچرانمی گوید وآیانمیداند که امروز،خانه مولانارادربلخ سازمان یونسکو بازسازی کرده؟)وبلخ هنوز هم یکی از شهرهای فرهنگی وباستانی ودارای مد نیت بسیار شگرف در شمال افغانستان چونان ستاره تابناک در میان شهر های دنیا درحال رشد وشکوفایی قراردارد ومن عقیده ام این است که آیا خانه مولانا را یونسکو باز سازی کند خوب است یا ماافغانی ها وایرانی ها خود مان که وارثان اصلی اوهستیم آنرابه کمک هم بازسازی کنیم؟؟اینها مشترکات ارزشمندی است که ماداریم وهمه ماباید ازاین میراث های گران سنگ پاسداری کنیم وپاسداری ازین میر اث های معنوی وباستانی اینکه این مشترکات رابرای رشد همگرایی بجای واگرایی درراستای استفاده بهینه واعتلای فرهنگ وادب فارسی بکار ببریم.
وهمین طور فرزندان خود من بطور مستند بارها از زبان معلمان شان باز گومیکنند که وقتی محصلین بی خبر ایرانی از معلمین شان میپرسند که زادگاه مولانا یا بوعلی سینا که میگویند در بلخ است این بلخ کجاست ودر جواب میشنوند که در قدیم در سرزمین تورانیان بوده وفعلا شهری به این نام وجود ندارد!!!( ) من میخواهم بگویم که داستان حسنک وزیر که بهترین داستان تاریخ بیهقی است وحسنک وزیر را در آن سنگ بستند ودر کتابهای درسی ایران آنرابچه های ایران میخوانند، محل این داستان هنوزدر افغانستان موجود است وآن کوچه عاشقان هنوز موجوداست وبچه های ایران چرا ازین چیز هابی خبرمانده اند؟!!اینهمه اشتراکات فرهنگی بین ما وجوددارداما ما آنقدر که آرژانتین وبریزیل وجاپان وآفریقای جنوبی وسرخ پوست هاو...را میشناسیم با بلخ واهالی آن بیگانه ایم با غزنین بیگانه ایم .
در اخیر پیشنهادی که این شاعر فرهنگی میکند بسیار بجا وهمگرایانه است ایشان میگوید:تانگاه های مانسبت به همدیگر عوض نشود همگرایی بوجود نمی آید نگاه ما به همدیگر باید فرهنگی باشد ازین زاویه به همدیگر نگاه کنیم اینگونه نگاه مطلق گرایانه نسبت به ما باعث شده که واکنشها نسبت به هم دگرگونه شود وحتی روابط درحال قطع شدن باشد .آخر اینهمه دریچه های فرهنگی که میان ماوجوددارد چرا ازین دریچه ها نگاه نمی کنیم ؟ چرازین پنجره مشترک هوای لطیف را نمیبینیم؟ مولانا، سنایی، پیرهرات آنجاست پرداختن به این پیشینه ها مارا میتواند به همدیگر نزدیک تر کند.
اقدامات همگرایا نه فارسی زبا نا ن  
ودراین راستا گرچند اقداماتی اندک ازطرف اشخاص وبنیاد ها وموسسات گوناگون ایران وافغانستان وتاجکستان صورت گرفته که کافی نیست بلکه گامهای بزرگتری رامی طلبد. درین مجال به اقدامات که ازحوزه های مختلف صورت گرفته اشاره میکنیم تا خوانندگان فهیم ودوست داران زبان وادب فارسی دری بدانند که این اقدامات میتواند آغازی باشدبرای همگرایی بین فارسی زبانان همسایه واین حرکت هاوجهش ها شروع یک جریانی است میمون که باید آنرا به فال نیک گرفت :اقداماتی همگرایانه که درین اواخر توسط متولیان فرهنگی فارسی زبانان صورت گرفته قرار ذیل است :
الف: آقای محمد کاظم کاظمی شاعرخوش ذوق افغانی درین اواخر کتابی نوشته بنام (همزبانی وبی زبانی)که راه های مختلف برای ایجاد همگرایی بین فارسی زبانان درآن کتاب مرقوم شده وکتابی است بسیار مفید که متولیان فرهنگی سه کشور فاسی زبان باید آنها بررسی واقدامات لازم را به عمل بیاورند.
ب:سالها قبل بعضی ازفیلم سازان ایرانی در جهت تعامل بین فارسی زبانان ایرانی وافغانی وتاجیکی خانه فیلم مشترک در افغانستنان وتاجکستان ایجاد نمودند که فیلم های مشترکی نیزساختند که شروع خوبی بود ودرین راستا افراد مستعدی تربیت شدند که اکنون در فستیوال های بین المللی شرکت میکنند چون راضی محبی و...امامتاسفانه آنچنانکه باید ادامه نیافت!
ج:درین اواخر شبکه خبر جمهوری اسلامی ایران فیلم مستند گونه ای رابنام (همزبانی وبی زبانی) با همکاری هنرمندان ومستند سازان افغانی روی آنتن برده وپخش مینماید که در معرفی فرهنگ وزبان فارسی درافغانستان برای همزبانان ایرانی روزنه ای ولو کوچک به حساب می آید که این اقدام هم به نوبه خودش میتواند در ایجاد همگرایی موثرباشدودیدگاه ایرانی هارا نسبت به همزبانان شان تاحدودی تغییر بدهد.
د: چندی قبل دررسانه هاوبولتن های خبری ایران وافغانستان وتاجکستان این خبر شایع شد که سه کشور ایران افغانستان وتاجیکستان تلویزیون مشترک میسازند تابا استفاده از گویش های این سه حوزه زبان فارسی فیلم های ساخته شود وبا پخش برنامه ای مشترک، یک حوزه تمدنی مدرن زبان فارسی به وجود بیاید تا اینکه شاهد رشد وشکوفایی این زبان فخیم در سراسر قاره آسیا وحتی خارج از جغرافیای فعلی آن باشیم .
ذ: اقدامات فرهنگی بسیار ارزشمند دیگرنیز از طرف نهاد های ایرانی من جمله وزارت علوم وجامعه المصطفی وآمووزش وپرورش جمهوری اسلامی ایرا ن در جهت ایجاد مراکز تحصیلی در جای جای افغانستان صورت گرفته که در خور تقدیر وستایش است ومادرین مجال اندک نمیتوانیم به طور تفصیل به آنها بپردازیم وبه طور فهرست باید گفت که در کابل ومزار شریف وهرات وبامیان مراکز تعلیمی وتحصیلی موسسات مذکور فعال گردیده که گام هایی است بسیار موثر در ایجاد همگرایی فرهنگی ومذهبی وزبانی میان حوزه تمدنی زبان فارسی وگسترش هرهنک وتعالیم ناب اسلامی که این دو نمیتواند جدای از هم قابل تعریف باشد وبقول استاد مطهری (ره) خدماتش متقابل وتلفیق شده ازارزشهای دینی وزبانی بوده وهست وخواهد بود. والسلام .
سید عبدالله رضوی باز نویسی 24/12/1390

[ پنجشنبه 7 بهمن1389 ] [ 8 بعد از ظهر ] [ رضوی مالستانی ]

ازتیرگی تارهایی

(نگاهی به رمان های کاغذپران بازوهزارخورشیدرو)

خالد حسینی رازمانی شناختم که رمان های( کاغذپران باز وهزارخورشیدرو)این آثار فخیم ودرخورستایش این نویسنده چیره د ست کشورم رابه مطالعه نشستم. به راستی این رمان هارا میتوان آیینه ای ازوقایع تلخ وناگوار جنگ وبی خانمانی نسلی دانست که همه هستی شان رادرسایه خشم وخشونت ازدست داده است. نسلی که باوحشت وترور روزگارشان همواره در معرض تهدید وناامیدی سپری شده نسلی که هیچکاه رنگ آسایش رادرزندگی تجربه نکرده نسلی که میتوانست درسایه امنیت وآرامش سرآمدروزگارباشد اگربدحادثه منکوبش نمی کرد،اماخالد همه ناامیدی ها وسایه های خشم وخشونت وبربریت را در نوردیده ودریچه امیدراباز گذاشته و به نمایندگی ازهم نسلانش این سناریوی سی وچند ساله را به خوبی به تصویر کشیده ودرهردو رمان صحنه های را میخوانیم که آخرین دریچه های امید بسته مینماید اما ناگهان جرقه های نوید بخش ازافقهای تاریک وسیاه تابشش را آغاز میکند ومثل معروف ::درناامیدی بسی امید است/ پایان شب سیه سپید است/ را به خواننده نوید میدهد واین شگرد زیبایی شناسانه وهمواره بسوی عالم برین فکرکردن است که حسینی را ازسایر نویسندگان معاصرش یک سروگردن بالاتر نشان میدهد

امیروپدرش در فلم کاغذپران باز

درکاغذپران باز اما صحنه ها به گونه ای مردانه وعاری ازرنگ وبوی زنانگی است وقهرمانان داستان حسن وامیر وپدرهای شان همه نمایندگان مردان وپسرانی هستند که به گونه ظالمانه چرخ محور زندگی شان درهاله ای از بیعدالتی وخشونت از چرخش باز میماند یا بر محورمعکوس میچرخد ودرآن روز گار تنهادریچه که برای نفس کشیدن وجود دارد ترک وطن وتحمل روزهای غبارآلودغربت درآنسوی قاره ها وجای جای این جهان پهناور است وآنهایی که درفضای دود وترکش وتفنگ میمانند سرنوشت شان مرگ وقربانی شدن وازیاد هارفتن است و آنهای که ازین سرزمین آتش وخون رفته اند به باور نویسنده روزی پرچم این سرزمین را بر خواهند افراشت وحسن نماینده قربانیانی است که ازین حوادث مرگبار جان سالم به در نبرده وتنهایادگارش سهراب به کمک امیر( این دوست وبرادر ناتنی ورفیق روزهای آسایشش) ازچنگ تجاوز گران ملی وجنسی( آصف وهمقطاران متحجروهمجنس بازطالبش) نجات یافته ودرآمر یکا برایش مامنی میابد گرچندآنجا نمیتواند آرامشی را برایش ارزانی کند که کابل درگذشته ها چونان بهشت برایشان میبخشید!!امابرای گذرازاوضاع نابسامان زندگی چند صباحی میشود باخاطری آسوده دران جاگذرایام رابه تماشانشست !!وماجرای کاغذپران باز درینجا پایان میابد.

امادررمان هزارخورشید رو، زندگی رنگ طبیعی تر وملموس تری دارد ودوران قبل از جنگ را به گونه رئالیستی به نمایش گذاشته وحاکمیت پشتون ها و آسایش آنها را به گونه متفاوت نسبت به تاجیک ها مینمایاند وازوضع سایر اقوام جز با اشاره های اندک چیزی بدست نمیاید اماجنبه جنسیتی به خوبی دران رعایت شده وازجلیل ورشید گرفته تاملا فیض الله و طارق وزمان و...که نماینده مردان مثبت ومنفی رمان به حساب میایند واما زنان درین رمان که پیرنگ اصلی آن به حساب میایند مخصوصا مریم ولیلا دوقهرمان اصلی این رمان که سرنوشت مشابه، آنان رادر عین رقیب بودن به هم نزدیک میکند وحتی در اخیرمنجربه ذوب شدن یکی دردیگری میشودازشاهکارهای بدیع وبی مانند حسینی به حساب میاید و به خوبی این شخصیت ها را به گونه همگون که نماد مظلومیت درجامعه آنروزهستند بازگومیکندو خواننده را باولع بسوی خود میکشاندواین مظلومیت تنهاپدیده ایست که در سراسرداستان موج میزندو آنان را در کامش فرو می برد اما کاملا نمی بلعد ومتاسفانه این مریم است که بی جهت خود را در معرض قربانی شدن قرار میدهد ودر آتش تحجر وتعصب خشک مذهبی میسوزدو فانی میشود واین قسمت ازرمان تلخ ترین وسیاه ترین بخش این اثرهنری وتراژیک به حساب میایدو حسینی را میتوان ازین حیثیت قدری نکوهش کرد که چرا تا این حدسیاه نمایی کرده که مریم حتی بعد ازمرگ رشید نیز حتی برای چندروز هم نتوانست باخاطر آسوده اززندگی بهره ببرد با آنکه میتوانست رشیدرادرجایی پنهان وخودشان بالیلا وبچه ها درجایی دورازهیاهوی کابل به کمک طارق روزگاربگذرانند!!!همان گونه که لیلا وطارق چند صباحی در غربت و.سپس درکابل جدید با حال وهوای متفاوت شروع زندگی دوباره ر ا به تجربه نشستند .

نکته دیگردراین دو رمان تامل برانگیزاینکه چهره طالبان به گونه واقعی نمایش داده  شده چه درکاغذپران بازکه آصف رفیق دوران کودکی امیر وحسن ازهمان دوران کودکی باخوی وخاصیت همجنس گرایی وتجاوزباملغمه ازقوم گرایی پشتونیزم وانحصارطلبی باحسن که هزاره است رفتاری بدورازمنش انسانی انجام میدهدوبعدازچندسال همان آصف همجنس بازدیروزی باهمان خوی وویژگی بربریت باچهره طالب درجامعه سراسرخفقان طالبانی، سهراب پسرحسن راازیتیم خانه کابل بدست آورده ودرحق اوهمان کاری رامیکند که در حق پدرش .وهمین چهره های خشن ومتحجر،مریم را که جزرنج ومحرومیت چه ازناحیه پدر وچه ازناحیه شوهربی فرهنگ پشتونش، بهره ای از زندگی نبرده نیز به کام مرگ واعدام سوق میدهد.وبالاخره نکته پایانی اینکه پدیده انقلاب وجنگ درین دورمان به عنوان عامل بدبختی نسل امروزی محسوب گردیده که تاحدودی بجا وقابل قبول است اما در"هزارخورشیدرو"وقتی به پایان رمان میرسیم امید وروشنایی وز ندگی جدید با رنگ وبوی تازه را درفضای کابل استشمام میکنیم که قدری ازآن سیاه نمایی را جبران میکند ورویش گلهای تازه را درباغستان وطن نوید میدهد واین امید ورویش رالیلاوطارق وعزیزه وزلمی بعینه درکابل لمس میکنندو...

[ شنبه 11 دی1389 ] [ 0 قبل از ظهر ] [ رضوی مالستانی ]
ملغمه ای بنام سید گرایی وهزاره گرایی 

اشاره: در سایت هاي نیزار و غرجستان آقای محمدحسین فیاض درباره‌ي موضوع سیدگرایی وهزاره‌گرایی مطالبی نوشته که نیازمند آن است تا در جواب نوشته ایشان مطالبی را برای تنویر افکار جامعه شیعی مان مرقوم بداریم:

جناب فیاض مدعی شده اند که «سادات در جامعه شیعی افغانستان از اقتدار مذهبی شدید برخوردار بوده و از لحاظ اقتصادی کمتر دغدغه داشته است. این دو مسأله باعث شده است که برای سادات ـ به خصوص سادات هزاره ـ بهترین فرصت را فراهم نماید تا در مقایسه با دیگران از امکانات تحصیلی، شغلی و زعامت مذهبی و سیاسی بیشتر برخوردار شوند...»


ادامه مطلب
[ یکشنبه 23 آبان1389 ] [ 9 بعد از ظهر ] [ رضوی مالستانی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

در یک روز گرم وآفتابی از سال 1347 در برهوت زمین وچنبره زمان گرفتار آمدم .ازروز های سبز و شیرین کودکی که با فقر ومحرومیت اجتماعی همراه بود خنده های تلخی بیاد گار دارم .از روزی که خود را فهمیده ام تا امروز بار ها وبار ها آرزوی بال گشودن در آسمان آبی را در سر داشته ام اما آسمان کشورم همواره مه آلود بوده است ومنهم بابالهای شکسته ....
دیری است زنگار های روحم را با شعر شستشو میدهم شاید شقایق های پژمرده ام در بهار آرزو طراوتی تازه به خود بگیرد .اما انگار شعر هم نمیتواند آن حس مرموز شیدایی را مداوانماید لذا گهگاهی باید به واگویه ها وشطحیات روی آورد ب هر حل دغدغه همیشگی ام آبادی کشور زخم خورده ام افغانستان عزیزاست در همه زمینه ها ی فرهنگی هنری اجتماعی علمی اقتصادی و...
امکانات سایت

آی پی رایانه شما :

تعبیر خواب آنلاین